Het Roemer-effect

Hoe het u vergaat, weet ik niet, maar ben heel vrolijk geworden van het feit dat SP-fractievoorzitter Agnes Kant is opgestapt.
Nee, ik vond Kant geen viswijf. Het zal je maar gezegd worden. Gelukkig was die kwalificatie van Felix Rottenberg, de gesjeesde ex-PvdA-voorzitter, die de afgelopen weken avonden lang mocht aanschuiven bij zijn kroegmaatje Matthijs van Nieuwkerk. Dit om zijn ongetwijfeld zeer goed betaalde politieke analyses te geven. Analyses waarmee hij er altijd naast zit, trouwens. Is u dat wel eens opgevallen? Ik ga geen voorbeelden geven, want dat zijn er te veel.

Ik vond simpelweg helemaal niks van Agnes Kant. Heb niet voor niets nauwelijks meer op mijn weblog over de SP geschreven na haar aantreden. Dat lag niet aan haar, maar aan de wijze waarop haar partij de afgelopen drie jaar oppositie heeft gevoerd. SP-senator Tiny Kox schreef het al in 2008: “Volgens nogal wat commentatoren regeert de SP nu mee vanuit de oppositiebanken”. Ook deze bescheiden commentator is al jaren van mening dat dit het geval is. Immers, zaken als nationalisering van banken, stoppen van marktwerking in de thuiszorg; die club mag haar handen dichtknijpen.

Ook de toon van kabinet Balkenende, de christelijk-sociale moraal en de focus op wijkenaanpak en de jeugd- en gezinspolitiek mogen allemaal op het conto van de groei van de SP worden geschreven. Zoals de eerste kabinetten Balkenende een onvervalst Fortuynistisch beleid voerden, om zo de wind uit de zeilen van deze beweging te nemen, voerde Balkenende IV een beleid met één oog op de afkalvende groei van de SP. We mogen vaststellen dat dit aardig gelukt is.

Een andere reden dat Marijnissens club zo aan het uitdunnen is, moet gezocht worden in de rel rond senator Duzgun Yildirim en alle interne partijperikelen die daarop volgden. Voor het eerst werd het grote publiek duidelijk dat de SP wezenlijk democratisch centralistisch bestuurd wordt. Een dergelijk systeem van besturen staat zo haaks op de huidige tijdgeest, dat het een kwestie van tijd was voordat dit tegen de partij zou gaan werken. Die zakte in de peilingen tien zetels in die periode.

Kort daarna deed Marijnissen afstand van zijn leiderschap. Dat wil zeggen, hij was geen fractievoorzitter meer. Voor de rest bemoeide hij zich nog met alles, bleef alleen buiten beeld. Eenieder die anders beweert, liegt of weet niet hoe er bij de SP gewerkt wordt. Voorbeeld? Kamerlid Harry van Bommel in De Telegraaf van vorige week: “Het proces is vrij ongeregisseerd verlopen, wat ongebruikelijk is voor de partij”.
Deze onduidelijke leiderschapsconstructie zorgde ervoor dat de partij in de jaren daarna volkomen door het ijs zakte.

Treft Kant dan geen enkele blaam? Hooguit dat ze Marijnissen na zijn terugtreden niet voor de keuze heeft gesteld ook uit de Tweede Kamer te stappen. Iedere andere opvolger was hetzelfde overkomen.

Het deed mij dan ook goed om de nieuwe fractievoorzitter Emile Roemer tijdens zijn eerste optreden in Pauw & Witteman te horen verklaren dat hij zijn eigen mensen om zich heen zou gaan verzamelen en dat Marijnissen er daarvan één zou kunnen zijn. Als Roemer echter niet snel uitsluitsel krijgt of Marijnissen nog doorgaat als Kamerlid, dan is het effect van zijn troonsopvolging snel weg. En dan hebben we het nog maar niet over het misselijkmakende gedrag van de Pechtolds, de Rottenbergs en de Wittemans van deze wereld.

Ik wens Roemer veel wijsheid. Mocht u dat vreemd vindt klinken, weet dan dat ik nog steeds veel van de standpunten van de SP deel. Ik weet niet hoe het u verging, maar Roemers vrolijkheid werkte aanstekelijk op mij. En daarom ben ik blij dat Agnes Kant is opgestapt. Wie weet gaat de partij nu eindelijk weer eens echt oppositie voeren, in plaats van aan de zijlijn meeregeren. Het zal hard nodig zijn.

Miguel Sloendregt volgt de politiek al jarenlang. Behalve huisman, klusjesman, thuisbankier, et cetera, is hij kandidaat-raadslid voor de Haagse Stadspartij. Bovenstaand artikel verscheen eerder op zijn weblog. – Redactie.